ZPB.by

Sunday, Aug 25th

Last update11:15:31 AM GMT

You are here: Kartki historii Wydarzenia Polski czyn zbrojny

Polski czyn zbrojny

Email Drukuj PDF

Polski czyn zbrojny30 stycznia 1933r. Adolf Hitler został Kanclerzem, w kwietniu powstało Gestapo - tajna policja polityczna zorganizowana przez H. Góringa, a w lipcu NSDAP została jedyną legalną partią w Rzeszy. Następuje okres krwawych rządów, mających na celu zlikwidowanie politycznych przeciwników narodowego socjalizmu i Fuhrera. We wrześniu 1935r. ukazują się Ustawy Norymberskie - Żydzi tracą obywatelstwo Rzeszy.

Po usunięciu niewygodnych oficerów, zamordowaniu gen. K. Schleichera (reprezentował opozycję w Wehrmachcie) rozpoczyna się budowa potęgi militarnej Niemiec. Sztab lokuje wielkie zamówienia zbrojeniowe w koncernach przemysłowych. Rozpoczyna się budowa floty wojennej i lotnictwa. Wprowadzony zostaje powszechny obowiązek służby wojskowej, a siły niemieckie rozrastają się do 36 dywizji. W polityce zagranicznej III Rzesza popiera faszyzm w Hiszpanii, podpisuje pakt z Włochami i Japonią.
7 marca 1936r. Niemcy łamią Traktat Lokarneński i wkraczają do zdemilitaryzowanej Nadrenii.
11 marca 1938r. następuje przyłączenie (Anschluss) Austrii do III Rzeszy. 29 września podpisany w Monachium układ pomiędzy Anglią, Francją a Niemcami i Włochami uznaje włączenie Sudetów do III Rzeszy. 1 października Niemcy zajmują Sudety. 15 marca 1939r. wojska niemieckie wkraczają do Pragi, powstaje Protektorat Czech i Moraw oraz pseudoniepodległa Słowacja. 23 marca Niemcy wymuszają na rządzie litewskim oddanie Kłajpedy.
Od północy, zachodu i południa zaczynają się zaciskać wokół Polski hitlerowskie kleszcze. Analizując ekspansję hitlerowskich Niemiec w latach 1936-1939 należy stwierdzić, że żadne z państw zachodnich nie przejawiło zdecydowanej woli przeciwstawienia się Hitlerowi. W ultimatum z 21 marca 1939 r. wystosowanym do rządu polskiego - Niemcy zażądały włączenia Gdańska do Rzeszy, plebiscytu na Pomorzu, demilitaryzacji półwyspu Hel oraz swobodnego tranzytu przez polskie terytorium do Prus Wschodnich. 5 maja 1939r. J. Beck, minister spraw zagranicznych, w wystąpieniu sejmowym ujawnił żądania niemieckie i oświadczył, że Polska od Bałtyku odepchnąć się nie da. Polska była pierwszym państwem, które powiedziało Hitlerowi NIE!
Rzeczpospolita Polska od 1921r. związana była z Francją sojuszem zaczepno-odpornym. Rząd Wielkiej Brytanii 31 marca 1939r. udzielił Polsce gwarancji, do których 13 kwietnia ponownie dołączyła Francja. 11 kwietnia 1939r. Hitler wydał rozkaz opraco¬wania planu agresji na Polskę („Fali Weiss”). 28 kwietnia Niemcy jednostronnie unieważnili deklarację o nieagresji podpisaną z Polską w 1934 roku.
23 sierpnia 1939r. Związek Radziecki podpisał pakt o nieagresji z Niemcami, tzw. Pakt Ribbentrop-Mołotow, wraz z tajnym protokołem, określającym strefy wpływów obu tych państw w Europie.
25 sierpnia 1939r. w Londynie został podpisany pomiędzy Polską i Wielką Brytanią pakt wzajemnej pomocy. Zobowiązywał on partnerów do udzielenia pomocy na wypadek bezpośredniej lub pośredniej agresji. Terytorium Polski w 1939r. obejmowało 389 tysięcy km kw. Długość granic lądowych wynosiła 5,4 tys. km i 140 km granic morskich, w tym granice z Niemcami wynosiły 2 tysiące km, a ze ZSRR 1,5 tys. km. Poza łańcuchem Karpat na południu i pasem bagien Prypeci na wschodzie granice były pozbawione zupełnie naturalnych przeszkód i bardzo trudne do obrony. Ludność Polski liczyła około 35 milionów, w tym około 30 procent mniejszości narodowych - Ukraińców, Żydów, Rusinów, Białorusinów i Niemców.

Wojna Obronna Polski 1939
Niemiecki plan agresji na Polskę zakładał równoczesne, koncentryczne uderzenie z Prus Wschodnich, Pomorza Zachodniego i Śląska w kierunku Warszawy. Zbieżność tych uderzeń miała doprowadzić do zniszczenia głównych sił polskich.
Do 28 sierpnia 1939r. niemieckie naczelne dowództwo zgromadziło nad polskie granice 1,8 mln. żołnierzy, około 2,8 tys. czołgów, 11 tysięcy dział i 2,1 tys. samolotów. Polskie możliwości mobilizacyjne stanowiły 50 proc. sił niemieckich i około 20 proc. technicznej siły nieprzyjaciela, a wyjątkowo niekorzystna, o długości 1600 km, linia graniczna uniemożliwiła ześrodkowanie sił i środków do skutecznego odparcia wroga na zachód od Wisły.
Pierwsze natarcie niemieckie, 1 września 1939r. o godzinie 4.45, rozpoczął ogień artylerii pancernika „Schleswig-Holstein” na polską składnicę na Westerplatte. Siedmiodniowa obrona tej placówki stała się dla naszego narodu symbolem bohaterstwa i przykładem waleczności żołnierza polskiego. Innym przykładem była heroiczna obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku przez jej cywilną załogę.
Przez 37 dni wojny obronnej Wojsko Polskie stawiało zdecydowany opór, ulegając jednak w zaciętych bojach niemieckim korpusom pancernym. Nieprzyjaciel wywalczył rozstrzygnięcia na głównych kierunkach wkraczając w głąb kraju.
Wojsko Polskie stoczyło przeszło 1500 bitew, bojów i potyczek, zadając Niemcom ciężkie straty.
Bitwa nad Bzurą 9-20 września stoczona została między armiami „Poznań” i „Pomorze” a związkami niemieckich 4, 8 i 10 Armii. Armie polskie pod dowództwem gen. Tadeusza Kutrzeby podjęły zwrot zaczepny i osiągnęły znaczne sukcesy taktyczne - zmuszono dowództwo niemieckie do przyjęcia pozycji obronnych i zatrzymano marsz 10 i 8 Armii na Warszawę. Oberkomando der Wehrmacht (OKW) skierowało nad Bzurę znaczne siły, które wzmocniły obronę i zaczęły przechodzić do natarcia. 16 września wojska niemieckie, wsparte przez zmasowane uderzenie lotnictwa, rozpoczęły koncentryczne natarcie na okrążone oddziały polskie. Ostatecznie przez dolną Bzurę i Puszczę Kampinoską do Warszawy przebiła się część czołowego rzutu armii „Poznań”. Reszta wojska uległa nieprzyjacielowi w nierównej walce. Według krajowych danych Niemcy stracili w czasie walk w Polsce 45 tysięcy zabitych i rannych. Polskie straty wyniosły około 200 tysięcy poległych i rannych. Do niewoli niemieckiej poszło około 400 tysięcy polskich żołnierzy, do radzieckiej około 200 tysięcy, w Rumunii, na Węgrzech, Łotwie i Litwie znalazło się około 85 tysięcy internowanych. Niemcy utracili w walkach w Polsce 993 czołgi i samochody pancerne, około 300 samolotów, w tym 150 zestrzelonych przez artylerię przeciwlotniczą, 370 dział i moździerzy oraz 11 tysięcy pojazdów mechanicznych.
Polska straciła około 300 samolotów, 100 samolotów wylądowało w Rumunii i tam zostały internowane. Zniszczeniu uległy niemal wszystkie czołgi, z wyjątkiem czołgów 10. Brygady Pancerno-Motorowej gen. Stanisława Maczka, która przeszła na Węgry. Przepadł także prawie cały majątek wojskowy, z wyjątkiem pewnej ilości broni lekkiej, którą udało się zakopać, a która następnie częściowo dotarła do oddziałów partyzanckich w czasie okupacji.
Obrona Warszawy rozpoczęła się 8 września. Zmotoryzowane oddziały niemieckiego 14 Korpusu dotarły do granic miasta. Ludność cywilna spontanicznie przystąpiła do budowania umocnień i barykad. Niemieckim atakom z powietrza skutecznie przeciwstawiła się Lotnicza Brygada Pościgowa. Na rozkaz Naczelnego Wodza minister spraw wojskowych gen. Tadeusz Kasprzycki na dowódcę obrony miasta wyznaczył gen. Waleriana Czumę. 6 września gen. W. Czuma mianował prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego komisarzem cywilnym obrony Warszawy. Zorganizowanie obrony Warszawy stało się możliwe dzięki walkom armii gen. T. Kutrzeby nad Bzurą, które wiązały w zwycięskiej często walce znaczne siły nieprzyjaciela. Od 16 września, gdy rejon obrony Warszawy został odcięty także od strony wschodniej, Niemcy rozpoczęli systematyczne oblężenie miasta. Warszawa ostrzeliwana była przez ciężką artylerię i nieustannie bombardowana z powietrza.
25 września Niemcy po całonocnym ostrzale artyleryjskim rzucili do ataku blisko 300 samolotów bombowych. Od godz. 7.00 aż do zmroku trwało nieustanne bombardowanie miasta. Stolica Polski zamieniała się w ruiny, miasto płonęło, zabrakło wody do gaszenia pożarów, groziła epidemia, brakowało lekarstw i środków opatrunkowych. Na ulicach zalegały zwłoki ofiar, których nie nadążano grzebać. Mimo odparcia wszystkich szturmów niemieckich, wobec tragicznego położenia ludności, braku wody, żywności i amunicji - 28 września nastąpiła kapitulacja - do stolicy Polski wkroczyły wojska hitlerowskie.
Przez 37 dni trwała bohaterska walka narodu polskiego, który pierwszy powiedział NIE! hitlerowskim agresorom. Sojusznicy nasi nie dotrzymali zobowiązań. Walczyliśmy sami z dwukrotnie przeważającym liczebnie i pięciokrotnie silniejszym technicznie najeźdźcą.
Bitwy polskiego września - Westerplatte, Mokra, Mława, Wizna, Bzura, obrona Warszawy i Helu oraz wiele innych dowiodły, iż walczący w imię sprawiedliwych celów żołnierz może zadać skuteczne ciosy wielokrotnie silniejszemu przeciwnikowi.
Agresja na Polskę obnażyła przed opinią publiczną świata faktyczne plany hitlerowskich Niemiec i uświadomiła konieczność stworzenia koalicji antyhitlerowskiej. Straty zadane przez armie polskie agresorom były tak duże, że opóźniły znacznie rozpoczęcie przez hitlerowców dalszych agresywnych działań na terenie Europy.
17 września 1939 r. o godzinie 4.00 Armia Czerwona przekroczyła granicę i weszła na terytorium Polski. Przeciwstawiły się jej zbrojnie jedynie nieliczne jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza. W tej sytuacji w nocy z 17 na 18 września Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego oraz Rząd Rzeczypospolitej przekroczyły granicę rumuńską. Broniły się ostatnie ośrodki oporu. 19 września padła obrona Oksywia, do 27 września walczyła Warszawa, 28 września uległa twierdza modlińska. Hel bronił się do 2 października. Na Lubelszczyźnie biły się jeszcze do upadłego poszczególne zgrupowania rozbitych armii „Kraków” i „Lublin”. Ostatnią regularną bitwę stoczyła Samodzielna Grupa Operacyjna (SGO) „Polesie” pod Kockiem, dowodzona przez gen. Franciszka Kleeberga kapitulując ostatecznie, po wystrzeleniu ostatniego naboju, 6 października 1939r. Część armii „Kraków” i luźne grupy żołnierskie przeszły na Węgry, by dotrzeć do organizującej się we Francji Armii Polskiej.

Joomla